Phí Ngọc Hùng
Lão nho giả bần thần từ sáng đến giờ, chả là còn hai ngày nữa là tết, cả nhà xoay như cái đèn cù cả mấy tuần nay để đón năm mới, nào là chùi cọ cái hư lương, hai cái chân đèn để cúng ông bà ông vải. Mà gọi là đón năm mới cũng chẳng hẳn là đúng vì thằng cả cuối tuần này cũng về, khiếp thật mới ngày nào mà thằng con nay đã vào tơi tam trường, cũng ông cử ông cống ngư ai, ít nữa thi hội, thi đình thì cũng ông nghè cả đấy chứ, nào có thua gì chú Vũ nhà mình. Vì vậy từ mấy hôm trước, lão đã nói với bu nó là phải ngả con mực để mừng thằng con qua được cái ải vũ môn, rồi lão mài mực để làm một câu đối treo cạnh bàn thờ hay một bài thơ nào nào ấy và cắn bút cả buổi chửa ra một chữ…nhất tự thiên kim, nửa chữ cũng không…
Nghĩ đến mấy này nữa, chỉ có riêng lão với độc một con cầy, lão lại nhớ đến ngày thằng con lão còn để chỏm, bé lũn tũn, lão lại nhớ đến đám bạn đồng môn từ thuở hàn vi nay chẳng còn ai, như lão trường tuần họ Đỗ, nghe đâu lên mạn ngược đốn củi từ cái năm Ất Mão. Còn lão lang họ Hoàng như Hải Thuợng Lãn Ông, đang ngao du ở trấn Kinh Bắc, đếm trên đầu ngón tay chẳng còn ai về làng trong ngày vui của thằng con lão, mặc dù thằng cả chỉ là ông cử, ông cống...Với lão thì bằng hữu không thể thiếu, như thịt chó phải có lá húng, mà là húng chó mới đúng điệu, không có là không xong.. Vậy mà bu nó nói, năm nay có gió hanh gió nồm hay sao ấy, cả cái chợ Đồng Xuân bói không ra một cọng, chả hiểu tại sao. Chuyện ốm đau thì chửa biết sao, mới đây cụ Huệ bị một trúng gió như bệnh giả vờ, nằm nhà cả năm, chẳng buồn đi đâu. Lão lại chép miệng, nếu có cụ này chén tạc chén thù thì vui biết mấy. Rồi lão nho giả chép miệng, như lá húng phải đi với chó và . lão thở ra nhớ đến cái buổi nào:
Một hôm, có ông sư vào nhà lão, mấy con chó trong nhà chạy ra sủa ầm ỹ. Nhà sư ngạc nhiên không biết giống chi, hỏi lão rằng: “Nhà ông nuôi giống chim gì mà nó hót nghe hay quá”. Lão tưởng nhà sư xưa này chưa từng biết chó là gì thật, bèn nói rằng: “Bạch thầy, giống chim ấy ở đây nhiều lắm. Chúng tôi nuôi nó hót cho vui nhà ấy mà” .Nhà sư ngồi chuyện trò lúc lâu, rồi nói với lão rằng: “Chúng tôi ở trên chùa am thanh cảnh vắng, xưa nay chưa có giống chim nào như giống chim của nhà ông ban nãy. Dám xin ông mở lòng từ bi cúng dường tam bảo nhà chùa một con. Chúng tôi đem nó về, chúng tôi nuôi để nó hót cho vui chùa thì thật là quý hoá lắm” Lão nghĩ bụng, con chó cũng chẳng bao nhiêu, không lẽ chối từ, mới sai thằng Mít lấy dây buộc một con chó dắt đi theo nhà sư. Đi được một lúc, nhà sư bảo thằng Mít: “Thôi cho anh về, kẻo phiền lòng anh ra. Anh đưa con chim ấy đây, tôi dắt nó cũng được rồi”. Chó thấy người lạ, nó không chịu đi, cứ co dây giằng lại. Nhà sư cố sức kéo dây đi, vừa đỏ mặt tía tai, vừa mắng con chó rằng:
- Có đi không thì ... lá húng, lá húng !
Nhà sư có lá húng, như lão đang cần có bạn trong một ngày vui, nghĩ tới bạn bè phương xa chuyến này không về làng trong ngày cuối năm cận tết. Lão nho giả thẫn thờ ngồi khom mình xuống cái phản thơ, mài mực, thảo bài thơ khai bút:
Mười mấy thằng bạn cũ
Trải thân cuộc can qua
Bao nhiêu đêm trăn trở
Nhớ nhau một tiếng gà….
Chẳng ai hiểu lão nho giả trong lúc này, như ăn thịt chó không có lá húng vậy.
Phí Ngọc Hùng
www.datque.com