Bạch Quỳnh Hiền Diệu

            Từ nhỏ đến lớn tôi đều sống với ông bà nội ở một làng quê miền trung nắng cháy. Tôi không hề biết cha mẹ mình là ai, ở đâu, còn hay đã mất, chỉ biết mỗi lần hỏi đến hai đấng sinh thành là nội im lặng, đôi mắt buồn nhìn xa xa.

Cuộc sống ở quê vất vả nhưng ông bà nội vẫn lo cho tôi đầy đủ mọi thứ nhất là vào những ngày tết. Nội làm rất nhiều loại bánh mứt; nào là mứt dừa, mứt khóm, bánh thuẩn, bánh in… Mà đặc biệt là bánh tét.  Bánh được làm bằng nếp, đậu xanh và thịt mở, được cuộn tròn và gói trong lá chuối hột. Phải là lá chuối hột thì khi chín bánh mới có được lớp da xanh rất đẹp. Sáng ngày cuối cùng trong năm, khi ông mặt trời chiếu những tia nắng đầu tiên xuyên qua hàng tre bên nhà thì cũng là lúc nội chuẩn bị nguyên liệu để gói bánh. Từ sáng sớm ông nội đã đi lấy thịt heo chia của những nhà hàng xóm, bà nội lựa những lát thịt mở cắt thành lát dài, ướp tí nước mắm, tiêu, hành. Nội lựa những lá chuối xanh, lành lặn và giao cho tôi nhiệm vụ đem phơi nắng rồi lau thật sạch.. Nội xếp những chiếc lá chuối thật ngay ngắn, cho nếp đã ngâm mềm lên trên, cho đậu xanh xào hành và thịt heo vào cuộn tròn rồi cột thật chặt. Ông nội đem những chiếc bánh vừa gói xong cho vào nồi nước to đang sôi trên bếp và nấu đến tận giao thừa thì bánh mới chín nhừ.

Tôi thường thức canh bánh với nội, nhưng nếu năm nào ngủ quên thì nội cũng gọi tôi dậy cùng nội vớt bánh vì nội biết đứa cháu của nội rất thích ngửi mùi bánh tét chín bóc khói thơm lựng. Tôi cùng bà nội tét bánh ra đĩa; những chiếc bánh tét nóng hổi, bên ngoài có màu xanh xanh của lá chuối, màu trắng ngà của nếp, màu vàng nhạt của đậu xanh trông rất đẹp và ngon làm sao. Chiếc bánh hoàn chỉnh còn phải có nhân nằm chính giữa thì mới được. Cùng lúc ấy, ông nội thắp nhang trên bàn thờ ông bà, rồi cả nhà cùng đón giao thừa. Đón cái giây phút mà ông bà nội cho là linh thìên nhất của năm, cái phút giao thời giữa năm cũ và năm mới.

Mùng một tết, tôi mừng tuổi ông bà bên mâm bánh mứt và cành mai vàng với những lời chúc tốt đẹp nhất mà tôi mong trong năm sẽ đến với ông bà. Sau đó tôi cũng nhận được những lời chúc và hai phong bì lì xì đỏ thắm và năm nào trong hai phong bì ấy ngoài một ít tiền còn có một mẫu giấy nhỏ ghi những  kì vọng mà ông bà mong tôi sẽ cố gắng thực hiện trong năm mới. Dù không có ba mẹ bên cạnh nhưng tôi thật sự cảm nhận được sự ấm áp mùa xuân bên nội, bên mái gia đình đặc biệt không giống những gia đình khác.

Rồi tôi vào đại học, xa ông bà, xa cái làng quê đã chứa của tôi cả thời tuổi thơ êm đềm. Rồi những cái tết liền sau đó tôi không về được vì bận ở lại thành phố làm thêm, để có tiền lo cho việc học đỡ đần gánh nặng cho nội. Có năm nội lại lặn lội khăn gối vào thăm tôi, mang theo đủ loại bánh mứt mà tôi thích và y như rằng năm nào có nội vào là cả phòng cùng được đón tết thật vui và ý nghĩa.

Tôi lấy chồng, ở lại thành phố, rồi công việc, gia đình cứ cuốn lấy tôi nhưng hàng năm tôi vẫn cố gắn dành những ngày tết ngắn ngủi để về bên nội. Giờ nội đã già, tay nội đã yếu không còn gói bánh được nữa nhưng tôi biết nội rất thích vì đối với nội làm bánh trong dịp tết không chỉ để ăn mà còn lưu truyền hương vị ngày tết cho con cháu. Tôi cùng chồng tập gói bánh cho nội vui, năm đầu tiên những chiếc bánh bị vô nước nhão nhẹt vì gói không chặc. Nội móm mếm nhai miếng bánh, nước mắt tuông trào hạnh phúc; “Thế là nội cũng được ăn miếng bánh do chính cháu làm. Ngon! Ngon!”. Những năm sau, vợ chồng tôi nấu ngon hơn nhưng cũng không sao thơm và ngon như bánh của nội làm.

Hương vị tết của nội, của quê hương đã theo tôi suốt cả cuộc đời. Công việc, gia đình bận rộn đến đâu nhưng đến những ngày tết tôi cũng cố làm một vài loại bánh ở quê; một là để nhớ tới nội, hai là thực hiện những lời dặn của nội gìn giữ và lưu truyền hương vị tết quê. Đúng như nội nói dù ở đâu, làm gì thì cũng phải giữ hương vị ngày tết bằng những món ăn mà chỉ ngày tết mới có, nếu không cái tết cỗ truyền sẽ không còn trọn vẹn hương vị Việt.

Bạch Quỳnh Hiền Diệu

www.datque.com